Hesaplama araci
Gerilim Düşümü Hesaplama
Degerleri girin; sonuc otomatik hesaplanir.
Formul
Trifaze: dV = (sqrt(3) x I x L x rho) / SMonofaze: dV = (2 x I x L x rho) / SYüzde Düşüm: %e = (dV / V) x 100 Ornek hesaplama
Trifaze 400V sistemde 32 A çeken, 50 metre mesafedeki 10 mm² bakır kabloda düşüm: (1.732 x 32 x 50 x 0.0175) / 10 ≈ 4.85 V (%1.21) olarak hesaplanır ve %3 sınırının altındadır.
Gerilim Düşümünün Önemi ve Zararları
Kablo iletkenlerinin boyu uzadıkça iç dirençleri artar. Akım bu direnç üzerinden aktığında gerilim düşümü (Omik kayıp) meydana gelir. Aşırı gerilim düşümü motorların kalkış yapamamasına, aşırı ısınmasına, kontaktörlerin titremesine (bırakıp çekmesine), LED sürücülerin arızalanmasına ve enerji israfına neden olur.
Hesaplama Yaparken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hesabı gerçekleştirirken girilen Faz Sayısı (1 veya 3), Yük Akımı (I) (A), Mesafe / Hat Uzunluğu (metre), Kablo Kesiti (mm²), Nominal Gerilim (V), İletken Özgül Direnci (ρ) (Bakır: 0.0175 / Al: 0.0282) değerlerinin güncel proje paftaları, onaylı cihaz etiketleri veya kalibre edilmiş ölçüm cihazlarından alındığından emin olunmalıdır. Varsayılan parametreler genel referans amaçlıdır; tesisinizdeki özel şartlara (ortam sıcaklığı, kablo döşeme tipi, nominal gerilim toleransları) göre mutlaka güncellenmelidir.
İlgili Standartlar ve Yönetmelikler
- ✓Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği - Madde 57 (Gerilim Düşümü Sınırları)
- ✓TS HD 60364-5-52: Kablo ve İletken Seçimi Kuralları
- ✓IEC 60287: Kablo Akım Taşıma ve Termal Hesap Standartları
İç Tesisat Yönetmeliği İzin Verilen Maksimum Gerilim Düşümü Sınırları
| Tesis Tipi | Kullanım Alanı | İzin Verilen Azami Gerilim Düşümü (%) |
|---|---|---|
| Yapı İçi Tesisat | Aydınlatma Devreleri | %1.5 |
| Yapı İçi Tesisat | Motor ve Priz Yükleri | %3.0 |
| Kendi Trafosu Olan Tesisler | Aydınlatma Devreleri | %3.0 |
| Kendi Trafosu Olan Tesisler | Motor ve Güç Yükleri | %5.0 |
Sahada En Sık Yapılan Hatalar ve Uyarılar
En yaygın hata, etiket ve katalog verileri yerine ezbere tahmini değerler girmek ve hesap sonucunu emniyet paylarını gözetmeksizin kesin seçim kabul etmektir. Birim karmaşası (örneğin kW ile kVA, m³/h ile l/s karışıklığı) veya harmonik/ortam sıcaklığı etkilerini yok saymak sahada istenmeyen arıza ve enerji kayıplarına yol açabilir.
Önemli Saha Notu: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine göre gerilim düşümü aydınlatma devrelerinde en fazla %1.5 (yapı içi) veya %3 (ana pano), motor ve güç devrelerinde en fazla %3 ila %5 olmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bakır yerine Alüminyum kablo kullanılırsa ne değişir?
Alüminyum iletkenin özgül direnci (0.0282 Ω·mm²/m), bakırdan (0.0175 Ω·mm²/m) yaklaşık %60 daha fazladır. Bu nedenle aynı akım ve mesafede alüminyum kablo kesiti yaklaşık 1.6 kat daha büyük seçilmelidir.